• Bizkaiko itsas ondarearen eta ontzi historikoen babesaren aitorpen hau, Euskaldunako dikeek 155 urte betetzen dituzten egunean eman da, 1868ko ekainaren 20an inauguratu zirenak
  • Itsasmuseum Bilbao goleta klasiko honen oinarrizko portua da. Neguko hilabeteak museoko kaian ematen ditu, eskola programan eta beste jarduera batzuetan parte hartuz.

Bilbo, 2023ko ekainaren 20a. Atyla eskola-ontzia, Espainiako bandera eta Bilboko matrikula dituena, Ontzi eta Itsasontzi Historikoen eta bere erreprodukzio bereziak Erregistroan inskribatu da, irailaren 7ko 784/2021 Errege Dekretuaren esparruan. Atyla, hau lortu duen zurezko eta tamaina handiko lehen ontzietako bat da, bakarra ez bada.

Aipatutako erreglamenduak, ondare historiko, artistiko eta kulturala babesteari buruzko nazioarteko hitzarmenetan oinarritzen denak, itsas ondarea babestea du helburu, eta haren xedea “ontzi eta itsasontzi historikoak babesteko neurriak hartzea da, haien erregistroa, dokumentazioa eta egiaztapen zein ikuskapen-araubide sinplifikatua onartuz”.

Araudi honen onarpena beharrezkoa zen legezko esparru nazional espezifiko bat eskaini ahal izateko eta “ontzi historikoak kontserbatzeko eta berreskuratzeko hautemandako disfuntzioekin” amaitzeko.

Rodrigo de la Sernak, Atylako kapitainak, oso positibotzat jotzen du itsasontzia kategoria honetan sartu izana; izan ere, bizi-proiektu baten, etengabeko lanaren eta pertsona askoren konpromisoaren aintzatespena da, eta, gainera, urrats garrantzitsua da “gauzak sinplifikatzeko eta duela ia 40 urte hasi zen proiektu batekin jarraitzea errazagoa izan dadin”.

Bilboko Itsas Kapitaina, Carlos García Buendiaren ustez, garrantzitsua da Atyla bezalako itsasontziek, Euskal Autonomia Erkidegoan eskuz eraikitakoak eta Europa osoan ontzi historikoen jaialdi eta kontzentrazioetan parte hartzen dutenak, Espainiako pabilioian egotea. Itsasmuseumek eta Bilboko Itsas Kapitaintzak ontzi eta itsasontzi historikoak eta horien erreprodukzio bereziak ebaluatzen laguntzen dute. Atyla ontzi historiko gisa erregistratzea lankidetza horren emaitza da.

Itsasmuseumeko zuzendaria den Jon Ruigomezentzat, itsas ondarearen babesean eta kontserbazioan aurrera egitea albiste ona da beti, eta Atyla bezalako ontzi bat edukitzea museoaren Belaontzi Handien Programaren barruan, aukera bat da herritarrentzat eta hiria bisitatzen duten pertsonentzat, eta gure itsas tradizioa eta kultura aintzatesten ditu.

Itsasmuseum, egoitza-portua

2018an, Itsasmuseum Bilbaok eta Atyla Ship Fundazioak lankidetza-hitzarmen bat sinatu zuten, zeinaren bidez itsasontziak bere egoitza-portua eta atrakalekua ezartzen baititu, neguko hilabeteetan, museoko kaian. Apirila eta urria bitartean, Atylak Europa osoan nabigatzen du, eta abenturako eta garapen pertsonaleko bidaiak eskaintzen ditu, besteak beste, talde-lana, trebetasuna eta komunikazioa landuz, kulturarteko giro batean, Europan zehar dabiltzan bitartean.

Akordio horren esparruan, eskola-programan parte hartzen duten ikastetxeetako ikasleek (10.000 inguru urtean), familiek edo ontziko bizitzaren eta nabigazioaren sekretuak ezagutu nahi dituzten pertsonek aukera dute astebururo egiten diren ate irekien jardunaldietan esperientzia paregabea bizitzeko eskifaiaren eskutik. Eskifaiak, instalazioak erakusteaz gain, bere testigantzak ematen ditu.

Atyla eskola-ontzia 31 metroko luzera, 7 metroko zabalera eta 3 metroko sakonera dituen goleta klasiko bat da, bi masta eta 400 m²-ko azalera beliko ikusgarria dituena. Eskuz egin zuten, haritzez, Esteban Vicentek eta Ines Zalbak 1980tik 1984ra bitartean, Lekeition, erriberako arotzen eraikuntza-arte klasikoei jarraituz.

Euskaldunako dikeak

Prentsa-ohar honen bidalketa, zalantzarik gabe, aurrerapen argia da itsas patrimonioaren babesean, museoko dikeek 155 urte betetzen dituzten egunean.
Dike lehorrak, dakigunez, 1868ko ekainaren 20an inauguratu ziren, eta Compañía Euskalduna de Construcción y Reparación de Buques enpresak erosi zituen 1900ean. Konpainia horrek, 80 urteko historian, tamaina handiko 300 ontzi baino gehiago eraiki zituen.

Dikeak ontziolako jardueren lekuko biziak dira, eta garaiko gizartearen bizimoduaren isla. Euskalduna ontziola konpontzeko eta eraikitzeko lehen lanak dike lehor horietan egin ziren.

Gaur egun, dikeek, barruan dauden itsasontzi historikoekin batera Portu gangila, Euskaldunan eraikitako lehen ontzia, 1902an, Auntz atoiontzia edo Gabarra Athletic ezaguna, Ponpen Etxea, Garabi Karola ikonikoa eta kanpoan dauden bildumako beste objektu eta pieza batzuek lehen mailako ondare-multzo bat osatzen dute, eta orain 155 urteko azpiegitura horren ekarpen historiko, ekonomiko eta sozial esanguratsua ulertzeko aukera ematen digute.

Informazio gehiagorako: komunika@itsasmuseum.eus